04-04-06

Iran: Nucleaire theocraten

Een paar jaar geleden ontdekte het Internationaal Atoomagentschap dat Iran al 18 jaar in het diepste geheim aan nucleair onderzoek doet. De nucleaire waakhond van de Verenigde Naties probeert sindsdien te achterhalen waaruit het Iraans nucleair programma bestaat en of er in het geheim wordt gewerkt aan een kernwapen. Na jarenlange vruchteloze onderhandelingen ligt het dossier nu op de tafel van de VN-Veiligheidsraad. Daarmee halen de Amerikanen hun slag thuis. Washington is er langer van overtuigd dat Iran aan een atoombom werkt. Maar ook het engelengeduld van de Europese Unie is nu op. De doorverwijzing betekent echter niet dat er spoedig sancties aankomen. Van de vijf permanente leden van de VN-veiligheidsraad zijn Rusland en China sterk gekant tegen mogelijke sancties. Moskou en Beijing kunnen altijd gebruik maken van hun vetorecht.

De internationale gemeenschap wil dat Iran zijn onderzoek naar de verrijking van uranium stopzet. Teheran vindt dat het daar recht op heeft en stelt dat het enkel laagverrijkt uranium wil om brandstof voor kerncentrales te produceren. Nochtans heeft Iran centrifuges gekocht op de nucleaire zwarte markt van de beruchte Pakistaanse atoomgeleerde Dr. Abdul Qadeer Khan. Deze centrifuges worden gebruikt om uranium te verrijken dat geschikt is voor een kernwapen. Het compromis dat Rusland voorstelde waarbij in een joint venture met Iran laagverrijkt uranium kan worden aangemaakt op Russische bodem onder toezicht van het Atoomagentschap, stelt de islamitische republiek in staat om zijn technologie te verfijnen en uiteindelijk toch te gebruiken voor een kernwapenprogramma. Teheran weigerde evenwel enig compromis.

Kernenergie voor civiele doeleinden is voorzien onder het non-proliferatieverdrag tegen de verspreiding van kernwapens. Dat verdrag dateert uit 1968 toen de VS, de toenmalige Sovjet-Unie, China, Groot-Britannië en Frankrijk als kernmachten afspraken om de technologie niet door te geven. Andere landen kunnen kernenergie gebruiken voor vreedzame doeleinden onder toezicht van het Atoomagentschap. De kernmachten hadden ook het voornemen om hun arsenaal af te bouwen maar daar is niets van terecht gekomen, wat uiteraard het morele argument tegen de verspreiding van kernwapens ondergraaft. Daarbij komt nog dat de huidige kernmachten Israël, Indië en Pakistan het verdrag niet hebben ondertekend.

Tijd voor Iran?

Iran, de vierde olieproducent ter wereld na Saoedi-Arabië, Rusland en de VS, beweert wel dat het enkel energievoorziening nastreeft omdat zijn oliereserves beperkt zijn maar het feit dat het jarenlang gelogen heeft over zijn nucleair programma, wijst in een andere richting. De Verenigde Staten hebben het ondertussen wel gehad. Op 16 maart jl. werd de nieuwe nationale veiligheidsstrategie uitgebracht waarin de VS zich het recht voorbehoudt om preventief militair in te grijpen. Daarin staat letterlijk te lezen dat Iran het potentieel grootste gevaar is voor de Verenigde Staten. Iran is tevens een belangrijke sponsor van het terrorisme. Voor de neoconservatieven – waarvan een vooraanstaand vertegenwoordiger het buitenlands beleid van de VS ironisch omschreef als ‘who’s next?’ – is de Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad een godsgeschenk met zijn antisemitische en oorlogszuchtige taal. Er zijn aanwijzingen dat het Pentagon een militaire actie tegen Iran overweegt. Een toekomstige afbouw van de Amerikaanse troepen in Irak is zo’n teken. De vraag die de VS zich momenteel stelt is: willen we in Iran een koerswijziging van het regime of werpen we het regime omver? Ook gerichte aanvallen op nucleaire installaties zijn niet uitgesloten. Men kan veel kritiek hebben op de VS maar zij hebben tenminste een visie. Weet Europa wel waar het naartoe wil?

Is een diplomatieke oplossing haalbaar? Een mogelijkheid bestaat erin om de kloof tussen enerzijds fundamentalistische hardliners en anderzijds pragmatici die begaan zijn met de noodlijdende Iraanse economie uit te spelen. Doorverwijzing naar de VN-veiligheidsraad betekent in feite diplomatieke isolering. Indien Iran dit pad blijft bewandelen zullen buitenlandse handel en investeringen die broodnodig zijn voor de economie wegvallen. Een conflict met het Westen zal de Iraanse bevolking hoe dan ook hard treffen. Vele vragen blijven onbeantwoord. Ondertussen tikt de tijd weg en is er geen enkele garantie dat Iran niet verder werkt aan een nucleair armageddon.

Meer info:

  • De conservatieve denktank Heritage Foundation heeft een 'Iran Briefing Room' opgezet.
  • Coming Soon: Nuclear Theocrats - lezenswaardig artikel uit The Weekly Standard.
  • Iran Watch
  • Regime Change Iran: blog voor een democratisch Iran.
  • Iran und die Bombe - Deutsche Technik in den Nuklearwaffen der Mullahs: Report Müchen van de Bayerischer Rundfunk bericht hoe Duitse firma's via de Pakistaanse atoomgeleerde Dr. Khan meewerkten aan het Iraanse atoomprogramma (icoon video onderaan aanklikken).
  • The Wrath of Khan: artikel uit The Atlantic Monthly over hoe Dr. Khan erin slaagde van Pakistan een kernmacht te maken.

23:40 Gepost door Jan Lievens | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |