01-10-07

Een nieuwe wapenwedloop?

w89Dreigt er een nieuwe wapenwedloop? Of is dat een debat dat afgesloten werd met het einde van de Koude Oorlog? Allerminst, zo blijkt... De regering Bush heeft in 2002 de nucleaire opstelling van de VS, de ‘Nuclear Posture Review (NPR)’, aangepast zodat nucleaire wapens preventief inzetbaar zijn in een “niet-nucleaire omgeving”, dus niet enkel als reactie op een conventionele aanval maar tevens als “first strike”. Alhoewel het NPR-rapport geheim is, lekte er een deel van uit, met heel wat speculatie tot gevolg over een zogenaamd ‘beperkt gebruik’ van nucleaire ‘bunker busters’ om ondergrondse nucleaire onderzoeksfaciliteiten in Iran uit te schakelen.

Ondertussen kondigt zich een politieke clash aan tussen president Bush en het door Democraten gedomineerde Congres over de ontwikkeling en financiering van een nieuwe generatie kernwapens. Om het thermonucleaire zwaard scherp te houden wil Bush het Reliable Replacement Warhead-programma (RRW), opgestart in 2004, voortzetten om tegen 2012 tot productie te kunnen overgaan van een eerste nieuwe geavanceerde kernkop. Het argument voor deze hernieuwing, ondersteund door de leiding van de nucleaire onderzoekslaboratoria, is dat een deel van het huidige kernwapenarsenaal verouderd is en zonder modernisering onbetrouwbaar en zelfs gevaarlijk zou worden. Critici zien hierin een drogreden om een groot kernwapenarsenaal uit de Koude Oorlog te behouden (de VS hebben momenteel zo’n kleine 10.000 kernwapens waarvan er zo’n 5700 actief zijn) én nieuwe wapens te produceren. Anderen vinden dat Bush niet ver genoeg gaat. Zo bepleit de conservatieve think tank Heritage Foundation een modernisering die innovatie vooropstelt in plaats van het upgraden van oud wapentuig.

Even enkele cijfers: de VS hebben momenteel zo’n kleine 10.000 kernkoppen waarvan zo’n 5700 actief zijn. Rusland heeft er 16.000 en zo’n 5.800 actief. Groot-Brittannië 200, Frankrijk 350, China 130. Deze landen hebben het non-proliferatieverdrag ondertekend dat was opgevat om alle nucleaire wapens op te doeken. Andere zelfverklaarde kernmachten zijn Indië, Pakistan en Noord-Korea. Ook Israël heeft kernwapens maar heeft dit nooit officieel bevestigd en volgt een beleid van ambiguïteit. Premier Ehud Olmert versprak zich evenwel eind vorig jaar bij een Duits interview toen hij waarschuwde dat Iran streeft naar nucleaire wapens “zoals de VS, Frankrijk, Israël en Rusland.”

Op het einde van de Koude Oorlog zijn Reagan en Gorbatsjov er niet in geslaagd om hun kernwapens op te doeken maar ze hadden wel de wapenwedloop omgekeerd waarbij ze begonnen waren met het reduceren van hun kernwapenarsenalen. De VS zou de leiding kunnen nemen van een verdere reducering teneinde de verspreiding van kernwapens zoveel mogelijk te beperken. De ontwikkeling door de VS van een nieuwe generatie kernwapens zou daarentegen wel eens een triggereffect kunnen teweegbrengen waarbij steeds meer staten vanuit veiligheidsoverwegingen zullen streven naar nucleaire bewapening. Iran is al volop bezig. Maar de grootste bekommernis van zowel de VS als Europa inzake buitenlands beleid zou het nucleair terrorisme moeten zijn. Want een nucleaire afschrikkingstrategie (MAD of Mutually Assured Destruction), zoals tijdens de Koude Oorlog, werkt uiteraard niet bij niet-staatgebonden terroristen.

De commentaren zijn gesloten.