08-05-08

De strijd om het Witte Huis

hillary

Op 4 november kiezen de Amerikanen hun 44ste president. De voorverkiezingen (primaries & caucuses) voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn bijna ten einde:

13 mei: West Virginia
18 mei: Hawaii (enkel Republikeinen)
20 mei: Kentucky, Oregon
27 mei: Idaho (enkel Republikeinen)
3 juni: Montana (enkel Democraten), New Mexico (enkel Republikeinen), South Dakota

Bij de Republikeinen is het pleit beslecht in het voordeel van John McCain. De verkiezingsstrategie van Rudy Giuliani, de burgemeester van New York ten tijde van de aanslagen van 11 september 2001, faalde jammerlijk. Hij had al zijn troeven op de grote staat Florida gezet waar zo’n 57 afgevaardigden te rapen vielen. McCain won echter en sleepte ze allemaal in de wacht dankzij het winner takes all-systeem. Ook de steenrijke zakenman Mitt Romney, voormalig gouverneur van Massachusetts en Mormoon, kon de verwachtingen niet inlossen. De predikant Mike Huckabee, ook een voormalig gouverneur en wel van de thuisstaat van Bill Clinton – Arkansas – kon enkele zuidelijke staten binnenhalen maar dat was het dan. Nochtans was de campagne van McCain in de zomer van 2007 in elkaar gestuikt. McCain kwam echter terug en verbaasde vriend en vijand: Mac is back. Hij had in 2000 al geprobeerd om de nominatie voor de Republikeinen in de wacht te slepen maar moest het toen afleggen tegen Bush. De enige Republikeinse kandidaat die nog niet uit de race is gestapt is Ron Paul, de principiële libertariër uit Texas. Hij kon geen enkele staat winnen en maakt geen enkele kans tegen McCain. Zijn verzet is symbolisch. Paul is een fervent tegenstander van de oorlog in Irak en een strikte constitutionalist.

Bij de Democraten strijden Hillary Clinton en Barack Obama nog steeds voor de nominatie, een strijd die steeds bitterder wordt en de Democraten dreigt te verdelen. De uitslagen van de voorverkiezingen in Indiana – waar Clinton wint – en North Carolina – dat naar Obama gaat – veranderen niets aan de situatie. Obama leidt nu met 1842 afgevaardigden tegenover 1686 voor Clinton. Geen van beide kan het benodigde aantal afgevaardigden – 2025 op een totaal 4049 – binnenhalen om zeker te zijn van de nominatie tot presidentskandidaat. Eind augustus zullen de zogenaamde superdelegates op de Democratische conventie uiteindelijk moeten beslissen wie genomineerd zal worden. De ironie van het lot (of van het kiessysteem): de kandidaat van de ‘Democratische’ partij zal beslist worden door de partij-elite. Het zou zelfmoord zijn indien de superafgevaardigden tegen de popular vote zouden stemmen. Toch mag niet onderschat worden dat Hillary alles zal doen om de buit alsnog binnen te halen.

Wie graag met wat meer achtergrond deze presidentsverkiezingen tegemoet wil zien, mag zeker niet voorbij gaan aan het boek van Amerikadeskundige Dr. Hans Veldman. In ‘De strijd om het Witte Huis’ worden 26 presidentscampagnes van het begin van de 20ste eeuw tot heden belicht, van Theodore Roosevelt tot George W. Bush. Veldman komt tot de conclusie dat er in feite niet zoveel is veranderd in de manier waarop de kandidaten zich aan de kiezers presenteren. De beeldvorming over de kandidaat is minstens even belangrijk als de thema’s waarmee campagne wordt gevoerd. Het belang van politieke marketing en TV-debatten is uiteraard toegenomen. Er zijn ook externe factoren zoals de invloed van grote gebeurtenissen op de verkiezingen. Denk maar aan de Watergate-affaire die Nixon de das omdeed of de gijzeling in de Amerikaanse ambassade te Teheran die Reagan kon uitbuiten.

veldman

Veldman heeft een boeiend stukje Amerikaanse politieke geschiedenis bij elkaar gebracht maar hij analyseert ook de evolutie van het Amerikaanse kiezerskorps. Herinnert u zich nog de verbazing bij onze linkse media toen Bush in 2004 werd herverkozen? Ongetwijfeld hadden velen in Europa gedacht dat de cowboy Bush wel terug naar Texas zou gestuurd worden door de kiezer. Niets was minder waar, de overwinning van Bush was enorm. De opkomst was sinds 1968 niet meer zo hoog geweest. Sinds jaren is het politieke zwaartepunt immers naar het conservatieve zuiden verschoven. Deze ‘Southern strategy’ legde Bush dus zeker geen windeieren. Die politieke realiteit indachtig is het 44ste presidentschap nog niet binnengehaald voor de Democraten, ondanks de impopulariteit van de Republikeinen.

Als aanvulling bij dit boek wordt er een CD geleverd met de campagneliederen van de presidentskandidaten die uiteindelijk hun intrek in het Oval office mochten nemen.

De strijd om het Witte Huis
Hans Veldman
Uitgeverij Aspekt, Soesterberg, 2007
312 blz. + CD

De commentaren zijn gesloten.